Το μικροαφήγημα (microfiction, minifiction) είναι ένα υβριδικό και υπό διαμόρφωση είδος, το οποίο ενώ είναι γνωστό από παλιότερες εποχές της παγκόσμιας λογοτεχνίας (π.χ. μύθοι του Αισώπου, Βιβλικές παραβολές) και γνώρισε μεγάλη αίγλη τον 19ο αιώνα υπό την επίδραση του Πόε και του Τσέχωφ, επανέκαμψε την τελευταία εικοσαετία, με νέα ταυτότητα. Ασφαλώς, η συμβολή συγγραφέων του μοντερνισμού (Κάφκα, Μπόρχες κ.ά.) είναι σημαντική. Η μικροαφήγηση απαιτεί έναν προσεκτικό και ενεργό αναγνώστη, αφού ενσωματώνει στο κείμενο την ίδια τη διαδικασία της ανάγνωσης και δοκιμάζει τα όρια της αφηγηματικότητας. Προϊόν της εποχής της τεχνολογίας σηματοδοτεί την αλλαγή της σχέσης μας με τον χρόνο, εφόσον ο συγγραφέας καλείται να ολοκληρώσει τη μινιμαλιστική του αφήγηση με τρόπο δραστικό ή και ανατρεπτικό, όσον αφορά τις ερμηνευτικές προσδοκίες. Παρά τις διαφωνίες της κριτικής ως προς την ορολογία και τα χαρακτηριστικά του νέου είδους, υπάρχει ομοφωνία ως προς τη συντομία της έκτασής του, καθώς και το αιφνιδιαστικό του κλείσιμο, είτε λόγω της δραματικής κορύφωσης είτε της ανατρεπτικής ή χιουμοριστικής οπτικής του.

Ο αναγνώστης μπορεί να βρει εμπεριστατωμένη προσέγγιση του είδους και επαρκή βιβλιογραφία στο άρθρο της Κικής Δημοπούλου «Για τις μικροαφηγήσεις» στον συλλογικό τόμο Σελιδοδείκτες: για την ανάγνωση της λογοτεχνίας (πλήρες κείμενο).

2ος Διαγωνισμός Μικροαφηγήματος

Η Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Πατρών, σε συνεργασία με το Τμήμα Φιλολογίας, προκηρύσσει τον δεύτερο διαγωνισμό συγγραφής μικροαφηγήματος για όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας του Πανεπιστημίου Πατρών. Ο διαγωνισμός αφορά τη συγγραφή ενός μικροαφηγήματος, με μέγιστο όριο τις 750 λέξεις, στις οποίες να περιλαμβάνεται οπωσδήποτε η εξής πρόταση:

… πέφτoντας το βιβλίο άνοιξε στη σελίδα 22.

Όροι συμμετοχής

  • Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλα τα μέλη της κοινότητας του Πανεπιστημίου Πατρών (φοιτητές, διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό, διοικητικοί, κλπ), συμπεριλαμβανομένων των αποφοίτων του Ιδρύματος. Ειδικότερα, οι απόφοιτοι θα πρέπει να δηλώνουν το Τμήμα και το έτος ολοκλήρωσης των σπουδών τους, προκειμένου να είναι έγκυρη η συμμετοχή τους.
  • Στον διαγωνισμό δεν μπορούν να λάβουν μέρος τα μέλη της επιτροπής αξιολόγησης, το προσωπικό της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης, των μελών της Εφορείας της και των μελών των συνεργαζόμενων εταιρειών.
  • H γλώσσα συγγραφής είναι η ελληνική.
  • Ο κάθε υποψήφιος έχει δικαίωμα μίας μόνο συμμετοχής στο διαγωνισμό με ένα πρωτότυπο κείμενο, που δεν έχει δημοσιευθεί οπουδήποτε στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένων περιοδικών, προσωπικών blogs, κοινωνικών δίκτυων, κλπ.
  • Η έκταση του κειμένου δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις 750 λέξεις.
  • Το κείμενο θα πρέπει να υποβληθεί ηλεκτρονικά σε κάποια από τις μορφές Microsoft Word, Apache OpenOffice ή Rich Text Format.
  • Στο κείμενο δεν θα πρέπει να αναγράφονται προσωπικά στοιχεία ή πάσης φύσεως στοιχεία ταυτοποίησης προσώπου. Οι πληροφορίες των διαγωνιζομένων θα συμπληρώνονται στην ειδική φόρμα υποβολής και θα τηρούνται για λόγους επικοινωνίας και μόνο από τη Βιβλιοθήκη για όσο διάστημα αυτό είναι απαραίτητο για τον διαγωνισμό.
  • Οι υποβολές κατατίθενται ηλεκτρονικά μέσα από ηλεκτρονική φόρμα έως και τις 15 Ιανουαρίου 2018.
  • Η συμμετοχή στον διαγωνισμό προϋποθέτει την αποδοχή των παραπάνω όρων συμμετοχής.
  • Οι αποφάσεις των μελών της κριτικής επιτροπής είναι αμετάκλητες.

Κριτική Επιτροπή

  • Ηρώ Νικοπούλου, Συγγραφέας, εικαστικός, επιμελήτρια του ιστοχώρου «Πλανόδιον – Ιστορίες Μπονζάι»
  • Έλλη Φιλοκύπρου, Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ΕΚΠΑ
  • Άρης Μαραγκόπουλος, Συγγραφέας, ιδρυτικό μέλος και σύμβουλος Εκδόσεων «Τόπος»
  • Άννα-Μαρίνα Κατσιγιάννη, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών
  • Κατερίνα Κωστίου, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών

Αποτελέσματα

Στον διαγωνισμό συμμετείχαν 38 μέλη της κοινότητας, τα οποία αντιπροσώπευσαν όλα τα Τμήματα και όλες τις ομάδες της πανεπιστημιακής κοινότητας (φοιτητές -προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς και απόφοιτους-, καθηγητές και διδάσκοντες, διοικητικούς υπαλλήλους). Η διαδικασία αξιολόγησης έγινε με «τυφλό» σύστημα μέσω του οποίου οι κριτές προέκριναν 12 μικροαφηγήματα. Τα τρία πρώτα μικροαφηγήματα λαμβάνουν τιμητική διάκριση:

  1. Σταυρούλα Καραχάλιου «Κάποιος μου είπε ότι τα βιβλία ταξιδεύουν»
  2. Αναστασία Ευσταθίου «Ο Στασιάρχης»
  3. Αναστασία Αρμένη «Βουλμπεγκάλ»
  4. Ιωάννα Γεώργα «Φυγή»
  5. Μαγδαληνή Σουπιώνη «Savoir Vivre»
  6. Λεωνίδας Πανόπουλος «Η αληθινή ιστορία του Γιόζεφ Κ.»
  7. Ευαγγελία Βασιλοπούλου «Ένας ρόλος»
  8. Παρασκευή Πλατάνου «Το πάθος»
  9. Ελένη Γεωργουδάκη «Η βιβλιοθήκη σε μαγεύει»
  10. Λευτέρης Φράτης «Καιρός για ύπνο»
  11. Παναγιώτα Καραβία «Δεν έφυγε ποτέ»
  12. Ιωάννης Παπαγεωργίου «Τη μέρα που βγήκα από τη φυλακή»

1ος Διαγωνισμός Μικροαφηγήματος

Τον Οκτώβριο του 2016, η Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Πατρών, σε συνεργασία με το Τμήμα Φιλολογίας και τις Εκδόσεις Το Δόντι, προκήρυξε διαγωνισμό συγγραφής μικροαφηγήματος για όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας του Πανεπιστημίου Πατρών. Στόχος αυτού του διαγωνισμού ήταν να αναδειχθούν οι δυνατότητες έκφρασης των μελών της, ώστε να εκδηλωθεί με δημιουργικό και ευφάνταστο τρόπο η λογοτεχνική ευαισθησία των ανθρώπων που ζουν και δρουν σε ένα -στερεοτυπικά θεωρούμενο- αυστηρό πλαίσιο.

Οι υποβολές στον διαγωνισμό αφορούσαν τη συγγραφή ενός σύντομου αφηγήματος με μέγιστο όριο τις 1.000 λέξεις το οποίο θα έπρεπε να ξεκινάει με την εξής πρόταση:

Η βιβλιοθήκη μόλις είχε ανοίξει

Σημειώνεται ότι ο όρος «βιβλιοθήκη» δεν αφορούσε αποκλειστικά τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Πατρών, αλλά οποιαδήποτε βιβλιοθήκη, υπαρκτή ή φανταστική, η οποία θα λειτουργεί ως πλαίσιο δράσης.

Όροι συμμετοχής

  • Δικαίωμα συμμετοχής είχαν όλα τα μέλη της κοινότητας του Πανεπιστημίου Πατρών (φοιτητές, διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό, διοικητικοί, κλπ), συμπεριλαμβανομένων των αποφοίτων του Ιδρύματος. Ειδικότερα, οι απόφοιτοι έπρεπε να δηλώνουν το Τμήμα και το έτος ολοκλήρωσης των σπουδών τους, προκειμένου να είναι έγκυρη η συμμετοχή τους.
  • Στον διαγωνισμό δεν μπορούσαν να λάβουν μέρος τα μέλη της επιτροπής αξιολόγησης, το προσωπικό της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης, των μελών της Εφορείας της και των μελών των συνεργαζόμενων εταιρειών.
  • H γλώσσα συγγραφής ήταν η ελληνική.
  • Ο κάθε υποψήφιος είχε δικαίωμα μίας μόνο συμμετοχής στο διαγωνισμό με ένα πρωτότυπο κείμενο, που δεν είχε δημοσιευθεί οπουδήποτε στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένων περιοδικών, προσωπικών blogs, κοινωνικών δίκτυων, κλπ.
  • Η έκταση του κειμένου δεν θα έπρεπε να ξεπερνά τις 1000 λέξεις.
  • Το κείμενο θα έπρεπε να υποβληθεί ηλεκτρονικά σε κάποια από τις μορφές Microsoft Word, Apache OpenOffice ή Rich Text Format.
  • Στο κείμενο δεν θα έπρεπε να αναγράφονται προσωπικά στοιχεία ή πάσης φύσεως στοιχεία ταυτοποίησης προσώπου. Οι πληροφορίες των διαγωνιζομένων συμπληρώνονταν στην ειδική φόρμα υποβολής και τηρήθηκαν για λόγους επικοινωνίας και μόνο από τη Βιβλιοθήκη για όσο διάστημα αυτό ήταν απαραίτητο για τον διαγωνισμό.
  • Οι υποβολές κατατέθηκαν ηλεκτρονικά από τη σχετική φόρμα έως και τις 30 Νοεμβρίου 2016.
  • Η συμμετοχή στον διαγωνισμό προϋπόθετε την αποδοχή των παραπάνω όρων συμμετοχής.
  • Οι αποφάσεις των μελών της κριτικής επιτροπής ήταν αμετάκλητες.

Κριτική Επιτροπή

Η κριτική επιτροπή αποτελείται από τους:

  • Θανάσης Βαλτινός, συγγραφέας
  • Σπύρος Βρεττός, συγγραφέας
  • Ελισάβετ Κοτζιά, κριτικός
  • Kατερίνα Κωστίου, Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών
  • Μιχάλης Μπακογιάννης, Επίκουρος καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
  • Νίκος Μαυρέλος, Αναπληρωτής καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
  • Μισέλ Φάις, συγγραφέας

Αποτελέσματα

Στον διαγωνισμό συμμετείχαν 76 μέλη της κοινότητας, τα οποία αντιπροσώπευσαν όλα τα Τμήματα και όλες τις ομάδες της πανεπιστημιακής κοινότητας (φοιτητές -προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς και απόφοιτους-, καθηγητές και διδάσκοντες, διοικητικούς υπαλλήλους). Η διαδικασία αξιολόγησης έγινε με «τυφλό» σύστημα σε τρία στάδια διασταυρούμενων αναγνώσεων μέσω των οποίων οι κριτές προέκριναν 12 μικροαφηγήματα. Τα τρία πρώτα μικροαφηγήματα λαμβάνουν τιμητική διάκριση (σε αλφαβητική σειρά):

  1. Ιωάννα Γεώργα – Μετρώντας
  2. Σωτηρία Λούρμα – Ναλάντα
  3. Κωνσταντίνος Χρυσόγελος – Δεν έχουμε ανοίξει ακόμα
  1. Χριστίνα Βαρβασαινίτη – Εκδίκηση
  2. Μαρία–Μάρω Γαλάνη – Φιλί να φυλάγεσαι
  3. Ειρήνη Γεωργουλάκη-Μισεγιάννη – Ένα πτώμα στη βιβλιοθήκη
  4. Αικατερίνη Κροτοπούλου – Η αρχή του θαύματος
  5. Αντώνης Κωνσταντόπουλος – Ένα πρωϊνό στη βιβλιοθήκη
  6. Κατερίνα Λιάπτση – Άλμα
  7. Μαριάννα Μερκούρη – Κυνηγητό μυαλού
  8. Όλγα Πατσούρα – Κόκκινο
  9. Ανδρεας Στεφανόπουλος – Βιβλιοθοίκοι ευγηρίας

Τα 3 πρώτα διηγήματα δημοσιεύτηκαν στο μηνιαίο έντυπο της πανεπιστημιακής κοινότητας @UP, ενώ και τα 12 θα περιελήφθησαν σε ειδική έκδοση του πατρινού εκδοτικού οίκου «Το Δόντι». Οι διακριθέντες βραβευθηκάν σε τιμητική εκδήλωση στην οποία παρουσιάστηκαν τα μικροαφηγήματα και η έκδοση και όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν από ένα λογοτεχνικό βιβλίο ως έμπρακτη ευχαριστία για τη συμμετοχή τους.

Η Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης θα ήθελε να ευχαριστήσει τα 76 μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, που συμμετείχαν στον διαγωνισμό αποδεικνύοντας την έντονη λογοτεχνική τους ευαισθησία και υπογραμμίζοντας την ανάγκη έκφρασής της.

Επίσης, η ΒΚΠ ευχαριστεί τους εκδοτικούς οίκους και άλλους φορείς, που είχαν την ευγένεια και τη γενναιοδωρία να υποστηρίξουν έμπρακτα τον διαγωνισμό.

Δωροθέτες

Α. Εκδότες

  • Άγρα
  • Αιώρα
  • Γαβριηλίδης
  • Δόμος
  • Καστανιώτης
  • Κέδρος
  • Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Φιλοσοφίας της Ακαδημίας Αθηνών
  • Κίχλη
  • Μεταίχμιο
  • Νεφέλη
  • Πικραμένος
  • Πόλις
  • Σύνδεσμος Ελλήνων Φιλολόγων Κύπρου «Στασινός»
  • Gutenberg
  • University of Birmingham
  • University Studio Press

Β. Άλλοι φορείς

  • Βιβλιοπωλείο Πολύεδρο
  • IQShop – είδη πληροφορικής
  • Εστιατόριο Ροκφόρ

Οργανωτική Επιτροπή

  • Ματίνα Παρασκευά
  • Γεώργιος Αμπατζίδης
  • Σοφία Γκίνκο