Στο πλαίσιο των ενεργειών για την προώθηση της Ανοικτής Πρόσβασης στις ερευνητικές δημοσιεύσεις, η ΒΚΠ παρακολουθεί την πρόοδο της, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης των προγραμμάτων οικονομικής στήριξης που διατίθενται είτε από το Πανεπιστήμιο Πατρών και τον ΕΛΚΕ είτε από τον Σύνδεσμο Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών.
Δράση ΕΛΚΕ Πανεπιστημίου Πατρών
Tα παρακάτω απολογιστικά στοιχεία αφορούν δημοσιεύσεις που έγιναν αποδεκτές το 2025 από το εκάστοτε περιοδικό και από τον ΕΛΚΕ. Είναι πιθανό όμως ορισμένες εργασίες να έχουν δημοσιευθεί σε μεταγενέστερο χρόνο.
Χαρακτηριστικά δημοσιεύσεων
Για το έτος 2025 η δράση κάλυψε 48 άρθρα, τα οποία απαίτησαν συνολικά 110.473 Ευρώ. Σε σχέση με το 2024, παρατηρείται υποχώρηση, αφού τότε υπήρξαν 73 άρθρα συνολικής αξίας 170.131 Ευρώ. Οι δημοσιεύσεις αυτές καλύπτονται αφού ελεγχθεί η διαθεσιμότητα στα προγράμματα του ΣΕΑΒ. Καλύφθησαν όμως τρεις δημοσιεύσεις από εκδότες του ΣΕΑΒ, καθώς είτε δεν είχε ενεργοποιηθεί είτε είχε ανασταλεί η υπηρεσία κάλυψης του κόστους δημοσίευσης σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης. Οι υπόλοιπες 45 δεν βρίσκονταν σε περιοδικά των συμφωνιών του ΣΕΑΒ. Έγιναν 17 δημοσιεύσεις σε περιοδικά του MDPI, εκ των οποίων οι δύο σε ειδικό τεύχος. Οι συγκεκριμένοι αριθμοί μειώθηκαν σε σχέση με το 2024 -35 και 19 δημοσιεύσεις αντιστοιχα- ως πιθανό αποτέλεσμα των διορθώσεων της πολιτικής.
Στις περισσότερες δημοσιεύσεις (32/48) έχει χρησιμοποιηθεί η άδεια CC-BY, ενώ σε 11 έχει χρησιμοποιηθεί η πιο περιοριστική άδεια CC-BY-NC-ND. Σε δύο από αυτές δεν υπάρχει άδεια CC και σε τρία υπάρχει η CC-BY-NC. Επτά δημοσιεύσεις έγιναν σε υβριδικά περιοδικά και οι υπόλοιπες 41 σε χρυσά.
Εφαρμογή του κανονισμού
Εξετάστηκε παράλληλα η εφαρμογή της πολιτικής του ιδρύματος αναφορικά με την επιλεξιμότητα των αιτημάτων.* Σε επτά άρθρα ο/η συγγραφέας επικοινωνίας (corresponding author) ήταν διαφορετικός/η από αυτόν/ην που αιτήθηκε την χρηματοδότηση του ΕΛΚΕ. Σε μια δημοσιεύση δηλώθηκε ως ίδρυμα-φορέας (affiliation) το Π.Γ.Ν.Π. και σε δύοδηλώνεται ως φορέας το Π.Π. μαζί με άλλους φορείς. Σημειώνεται ότι και στις δύο περιπτώσεις οι εγκρίσεις προηγήθηκαν της τροποποίησης της πολιτικής και η πλήρης εφαρμογή της θα φανεί το 2026. Σε ένα άρθρο δεν υπάρχει η δήλωση κάλυψης του κόστους δημοσίευσης από τον ΕΛΚΕ, ενώ σε δύο δεν είναι η ακριβής διατύπωση, όμως παρά ταύτα αναφέρεται το Πανεπιστήμιο. Και πάλι, μειώθηκαν αισθητά οι περιπτώσεις, αφού πέρσι υπήρχαν έξι άρθρα που δεν μνημόνευαν τη συνδρομή του Πανεπιστημίου.
Εκπτωτικά προγράμματα ΒΚΠ
Η ΒΚΠ διέθετε ένα μόνο ενεργό πρόγραμμα το 2025, αυτό που παρέχει 10% έκπτωση σε δημοσιεύσεις στον εκδοτικό οίκο MDPI. Συνολικά παρείχε έκπτωση σε 68 άρθρα, συμπεριλαμβανομένων των 17 που προαναφέρθηκαν. Το μέσο κόστος έκπτωσης ήταν 213,53 Ευρώ, ενώ η συνολική εξοικονόμηση ήταν 14.520 Ευρώ. Ο αριθμός των δημοσιεύσεων είναι αυξημένος σε σχέση με το 2024 (61), ενώ παρατηρήθηκε μια μείωση των εργασιών με τύπο articles (32 έναντι 44) με μια ταυτόχρονη αύξηση των εργασιών systematic reviews (19 έναντι 7).
Για το 2026, μαζί με το πρόγραμμα στον εκδότη MDPI υπάρχει ενεργό και το πρόγραμμα στη Royal Society. Περισσότερα για τα δύο αυτά εκδοτικά προγράμματα μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα https://library.upatras.gr/openaccess/.
Συμφωνίες ΣΕΑΒ 2025
Η εκδοτική παραγωγή του Πανεπιστημίου Πατρών που υποστηρίχθηκε στο πλαίσιο των συμφωνιών Ανοικτής Πρόσβασης του ΣΕΑΒ για το έτος 2025, ανέρχεται σε 205 δημοσιεύσεις, κατατάσσοντας το στην τέταρτη θέση μεταξύ όλων των Ιδρυμάτων-Μελών του Συνδέσμου. Η επίδοση αυτή συνιστά σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με το 2024, κατά το οποίο είχαν καλυφθεί 114 δημοσιεύσεις.
Το συνολικό κόστος κάλυψης, βάσει των διαθέσιμων οικονομικών στοιχείων από τη Μονάδα Επιστημονικής Επικοινώνησης του ΣΕΑΒ, ανέρχεται σε 539.018 €. Σημειώνεται ότι από το σύνολο των 205 δημοσιεύσεων, για 33 δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία κόστους, λόγω της διαφορετικής φύσης των επιμέρους συμφωνιών, κάτι που σημαίνει ότι το παραπάνω κόστος αξιοποιήθηκε για 172 δημοσιεύσεις. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του κόστους προκύπτει από συμφωνίες με εκδότες που προέβλεπαν την κάλυψη για περιορισμένο αριθμό δημοσιεύσεων και αφορά 118 δημοσιεύσεις, συνολικού ύψους 354.193 €.
Σε 143 περιπτώσεις, ο/η corresponding author έκανε τη διαδικασία υποβολής χρησιμοποιώντας το ακαδημαϊκό του/της e-mail. Σε ορισμένες περιπτώσεις (όπως στην ACM και την RSC), η διαδικασία δεν διενεργείται από την Μονάδα Επιστημονικής Επικοινώνησης, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα πλήρους καταγραφής των στοιχείων. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι θεματικά, η πλειονότητα των δημοσιεύσεων εντάσσεται στον τομέα της Τεχνολογίας και της Πληροφορικής (αντιστοιχώντας στο 10% του συνόλου των δημοσιεύσεων που έχει καλύψει ο ΣΕΑΒ στο συγκεκριμένο πεδίο), ενώ ακολουθούν οι Θετικές Επιστήμες (με ποσοστό 11% στο αντίστοιχο πεδίο).
Η σύνταξη αυτής της αναφοράς ήταν δυνατή χάρη στη συνεργασία της ΒΚΠ, του ΕΛΚΕ Πανεπιστημίου Πατρών και της Μονάδας Επιστημονικής Επικοινώνησης του ΣΕΑΒ.
* Σημειώνεται ότι η πολιτική ενημερώθηκε τρις το περασμένο έτος:
- Τον Ιανουάριο 2025 για τη σωρευτική χρήση της ονομασίας του ιδρύματος και της καταγραφής μόνιμων αναγνωριστικών.
- Τον Μάιο 2025 για τον συνδυασμό της ιδιότητας του/ης συγγραφέα αλληλογραφίας και του αιτούντα/ούσης της χρηματοδότησης.
- Τον Νοέμβριο 2025 για τις προϋποθέσεις συμμετοχής και τις πηγές προς έλεγχο (αντικαταστάθηκε ο δείκτης Scimago με τον δείκτη Citescore του Scopus).