Ερευνητικά άρθρα και επιστημονική πληροφόρηση για τον COVID-19

Τα φαινόμενα έξαρσης της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 έχουν οδηγήσει πολλούς εκδότες επιστημονικής πληροφόρησης να ανοίξουν -έστω παροδικά- επιστημονικά άρθρα που εστιάζουν σε αυτόν τον ιό. Παράλληλα, ανοικτές υπηρεσίες και υποδομές πλαισιώνουν με τον τρόπο τους την αξιόπιστη πληροφόρηση στην οποία πρέπει να έχουν οι ερευνητές. Πλέον η κάθε νέα προσθήκη επισημαίνεται με μπλε ετικέτα, ενώ ο μέσος όρος χρόνου ανάγνωσης της ιστοσελίδας είναι 11,5 λεπτά.

Εκδοτικοί οίκοι

H Clarivate Analytics, δημιουργός του Web of Science, έχει δημιουργήσει ειδική ιστοσελίδα για τον κορωνοϊό με άρθρα, πηγές και νέα. Παράλληλα, το ερευνητικό της τμήμα συνέταξε μια σύντομη αναφορά σχετικά με τον κορωνοϊό για τους ερευνητές των Επιστημών Υγείας. Αντίστοιχες υπηρεσίες ενημέρωσης και ελεύθερης πρόσβασης σε άρθρα έχουν δημιουργήσει:

Βάσεις δεδομένων και αποθετήρια

H National Library of Medicine έχει δημιουργήσει σχετική ενότητα στην ιστοσελίδα της, στην οποία υπάρχουν -ενδεικτικά- πηγές για κλινικές δοκιμές και βιβλιογραφία για τις επείγουσες συνθήκες δημόσιας υγείας, ενώ στο αποθετήριο ερευνητικών δεδομένων GemBank, οι ερευνητές μπορούν να ‘κατεβάζουν’ ερευνητικά δεδομένα. Στην PubMed μια σχετική αναζήτηση για άρθρα σε πλήρη μορφή και με ελεύθερη πρόσβαση επιστρέφει 26,803 άρθρα (τελευταία ενημέρωση, 12:47, 6 Αυγούστου 2020). Αντίστοιχη βάση έχει αναπτύξει το EuropePMC.

Για να βοηθήσει τους ερευνητές να αναζητούν ταυτόχρονα ελεύθερα άρθρα για το θέμα από πολλές και διαφορετικές πηγές, τo ScienceOpen έχει δημιουργήσει τη θεματική συλλογή Novel Coronavirus Disease COVID-19. Αυτή τη στιγμή (τελευταία ενημέρωση, 12:48, 6 Αυγούστου 2020) έχουν συγκεντρωθεί 42.704 επιστημονικά άρθρα, εκ των οποίων κάποια είναι προ-δημοσιεύσεις (pre-prints) σε ερευνητικά αποθετήρια, βλ. medRxiv και bioRxiv.

Μια ακόμη αξιόλογη προσπάθεια συγκομιδής πηγών, αλλά και ενημερωτικών άρθρων, έχει δημιουργήσει το Scitrus, μια εφαρμογή της Atypon που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη και προσομοιάζει των χρονολόγιων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Το Centre for Agriculture and Bioscience International παρέχει δωρεάν πρόσβαση στη βάση Global Health και στις περιλήψεις εργασιών της. Παρ’ ότι ο τρόπος πρόσβασης απαιτεί κωδικό, η υπηρεσία διαθέτει ελεύθερα τον κωδικό CV4Y85D5JG9 για πρόσβαση στο περιεχομενό αυτό έως τις 31 Αυγούστου. Περισσότερες πληροφορίες για τον τρόπο πρόσβασης υπάρχουν στη σχετική ιστοσελίδα.

Η βάση δεδομένων BioOne Complete παρέχει πρόσβαση σε πάνω από 200 άρθρα επιστημονικών περιοδικών που ευρετηριάζει.

Η βάση δεδομένων protocols.io έχει επίσης δημιουργήσει μια κοινότητα όπου αναρτώνται ερευνητικά πρωτόκολλα, τα οποία αξιολογούνται από ειδικούς και αναλόγως προτείνονται ή απορρίπτονται.

Πρωτόκολλα διατίθενται και από την υπηρεσία SpringerNature Experiments.

Το COVID-19 Protein Portal είναι μια πρωτοβουλία Ανοικτής Επιστήμης που επιτρέπει στους επιστήμονες να μοιράζονται πρωτεϊνικά αντιδραστήρια που σχετίζονται με το SARS-CoV-2. Στο πνεύμα της Ανοικτής Επιστήμης, το COVID-19 Protein Portal παρέχει τα αντιδραστήρια δωρεάν. Προκειμένου όμως να μεγιστοποιηθεί η καλύτερη χρήση των πόρων, οι ερευνητές καλούνται να παράσχουν μια σύντομη ερευνητική πρόταση που να περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιηθούν.

Οι εταιρείες d-wise και η Vivli συνεργάζονται για να επιταχύνουν τον διαμοιρασμό δεδομένων για τον COVID-19 και παραιτούνται από τα τέλη για ανωνυμοποίησης, κοινής χρήσης, αρχειοθέτησης και πρόσβασης σε όλες τις κλινικές δοκιμές που σχετίζονται με τον COVID-19. Η πρόσβαση στην πλατφόρμα της Vivli είναι ελεύθερη, αλλά απαιτεί πρώτα εγγραφή.

Νέα προσθήκη Η πλατφόρμα Meta αναπτύχθηκε με σκοπό να στηρίξει την βιοϊατρική έρευνα μειώνοντας το χρόνο αναζήτησης και βελτιώνοντας την ακρίβεια των αποτελεσμάτων. Η πλατφόρμα χρησιμοποιεί τεχνικές μηχανικής μάθησης για να μπορεί να εντοπίζει, να αναλύει και να διασυνδέει αυτόματα τις πιο πρόσφατες βιοϊατρικές προδημοσιεύσεις και εργασίες μεταφέροντας τη σχετική έρευνα στις τροφοδοτήσεις (feeds) του χρήστη, ακόμη και στο κινητό του, αλλά και αποστέλλοντας την κατευθείαν στο ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο. Ανάμεσα στις τροφοδοτήσεις υπάρχουν και για τον COVID-19.

Υπολογιστικές υποδομές

Το Research Infrastructures and COVID-19 Research είναι ένα σημείο συγκέντρωσης των Ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών, οι οποίες διαθέτουν υπολογιστικούς πόρους, υπηρεσίες και εργαλεία σε ερευνητές άλλων ομάδων για την εκτέλεση εργασιών ανάλυσης δεδομένων κατά του κορωνοϊου.

Το ΕΔΕΤ παρέχει πόρους πληροφορικής για την εκτέλεση εργασιών προσομοίωσης και μοντελοποίησης, καθώς και για την επεξεργασία δεδομένων και τεχνητή νοημοσύνη. Εάν είστε ερευνητής ή/και μέλος ερευνητικής ομάδας στην Ελλάδα, μπορείτε να αιτηθείτε άμεσα πρόσβαση στο Εθνικό Σύστημα HPC ARIS https://hpc.grnet.gr για την υποστήριξη της έρευνας σας για τον COVID-19 επικοινωνώντας με τον φορέα στη διεύθυνση hpc-info [at] lists.grnet.gr.

Το ELIXIR, ένας οργανισμός που συνδέει τα επιμέρους εθνικά κέντρα βιοπληροφορικής και το EMBL-EBI σε μια ενιαία Ευρωπαϊκή ερευνητική υποδομή για την έρευνα στις Επιστήμες Ζωής, διαθέτει μια σειρά από υπηρεσίες και δεδομένα, μεταξύ των οποίων και υπολογιστικές υποδομές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα εργαλεία και οι λύσεις λογισμικού που διατίθενται σε σχετική ιστοσελίδα.

Το Jack Ma Foundation και το Alibaba Foundation ίδρυσαν από κοινού το πρόγραμμα Global MediXchange για την καταπολέμηση του COVID-19, με την υποστήριξη του Alibaba Cloud Intelligence και του Alibaba Health. Στο Global MediXchange οι ερευνητές μπορούν (α) να κατεβάσουν το “Handbook of COVID-19 Prevention and Treatment”, ένα πλήρες εγχειρίδιο νοσοκομιακής διαχείρισης από Κινέζους ιατρούς και νοσηλευτές που εργάζονται σε περιοχές έξαρσης του ιού, (β) να βρουν μια εφαρμογή για την επικοινωνία ερευνητών και νοσοκομιακού προσωπικού σε παγκόσμιο επίπεδο, και (γ) να ζητήσουν πρόσβαση σε ένα σύνολο προηγμένων υπολογιστικών συστημάτων για την επιτάχυνση της ανάπτυξης φαρμάκων και εμβολίων και τη βελτίωση της διαγνωστικής απεικόνισης και τον εντοπισμό του ιού.

Συστηματικές επισκοπήσεις

Δύο ενότητες άρθρων και πιο συγκεκριμένα συστηματικών επισκοπήσεων (systematic reviews) παρέχει η Cochrane Library με την πρώτη να ονομάζεται Coronavirus (COVID-19): evidence relevant to critical care και τη δεύτερη Coronavirus (COVID-19): infection control and prevention measures.

Η πλατφόρμα Covidence δίνει πρόσβαση στους ερευνητές στις συστηματικές της επισκοπήσεις, αφού όμως πρώτα επικοινωνήσουν με το email support@covidence.org για την παροχή δωρεάν πρόσβασης.

Πρότυπα

Ο Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) διαθέτει, χωρίς χρέωση και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, πρότυπα που αφορούν μέσα ατομικής προστασίας και ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό, π.χ. μάσκες, ιατρικά γάντια και προστατευτικό εξοπλισμό. Τα διαθέσιμα πρότυπα βρίσκονται σε ιστοσελίδα του ΕΛΟΤ και αποστέλλονται μετά από μετά από αίτημα στο sales [at] elot [dot] gr.

Βίντεο και εικόνες

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει δημιουργήσει ένα κανάλι ανοικτών και δωρεάν μαθημάτων για τους επαγγελματίες και ερευνητές του κλάδου υγείας. Για να εγγραφεί κάποιος σε κάποιο μάθημα, όπως ενδεικτικά το “WHO Critical Care Severe Acute Respiratory Infection Training”, χρειάζεται απλά να δημιουργήσει έναν κωδικό στην πλατφόρμα του Π.Ο.Υ.

To Protein Data Bank έχει δημιουργήσει μια ενότητα με εικονογραφήσεις και τρισδιάστατες μοντελοποιήσεις μοριακών δομών για την κατανόηση του COVID-19 και την αντιμετωπισή του.

Ερευνητικά δεδομένα

Το WikiData έχει δημιουργήσει το δικό του -περιεκτικό- κέντρο πληροφόρησης για τα ερευνητικά δεδομένα αναφορικά με τον COVID-19.

Corona VirusΠλήθος ερευνητικών δεδομένων επιδημιολογίας διαθέτει δωρεάν, αλλά κατόπιν εγγραφής στο συστημά του, το GISAID Initiative, Global Initiative on Sharing All Influenza Data, απ’ όπου προέρχεται και η εικόνα (η οπτικοποίηση έγινε με το ανοικτό λογισμικό Nextstrain).

Το ZB MED – Information Centre for Life Sciences έχει δημιουργήσει έναν “περιηγητή” γονιδιώματος (genome browser) που επιτρέπει σε κάποιον να εξερευνήσει την ακολουθία  του στελέχους SARS-CoV-2 wuhCor1 (NC_045512v2), ενώ παράλληλα διαθέτει και μηχανισμούς για την εξερεύνηση στοιχισμένων ακολουθιών.

Βασισμένη στις υπηρεσίες του EMBL-EBI και του ELIXIR η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναπτύξει τη δική της πύλη δεδομένων, με ακολουθίες, πρωτεϊνικές δομές, βιβλιογραφία, κλπ.

Ένα σύνολο δεδομένων, το οποίο ενημερώνεται δυναμικά, από το Korea Centers for Disease Control & Prevention της Νότιας Κορέας βρίσκεται διαθέσιμο εδώ, ενώ ένα αντίστοιχο για την Ιαπωνία βρίσκεται εδώ εδώ, το οποίο τροφοδοτεί την οπτικοποίηση για την καταγραφή των κρουσμάτων στη χώρα.

Στην ελεύθερη έκδοση της βάσης δεδομένων Dimensions δίνονται σύνδεσμοι προς χιλιάδες άρθρα, αλλά το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό είναι η συγκομιδή ερευνητικών δεδομένων από διάφορα αποθετήρια, όπως το FigShare και το Zenodo. Παρόμοια συλλογή ερευνητικών δεδομένων διαθέτει και η πλατφόρμα Lens στο Human Coronaviruses Data Initiative.

Ερευνητές Πανεπιστημίων εγνωσμένης αξίας (βλ. Harvard Medical School, University of Oxford, Institut Paster, κοκ) έχουν αναρτήσει στο GitHub ένα αρχείο δεδομένων με εργαστηριακά επιβεβαιωμένες περιπτώσεις ασθενείας, το οποίο περιγράφουν σε επιστολή τους προς το περιοδικό The Lancet. Με βάση αυτά τα στοιχεία έχουν δημιουργήσει διαδραστικό χάρτη αναφοράς περιστατικών.

Επίσης, ένα αρχείο δεδομένων με γενετικές ακολουθίες για τον κορωνοϊό που έχει δημιουργήσει το National Center for Biotechnology Information βρίσκεται στο Wolfram Data Repository, το οποίο μάλιστα έχει δημιουργήσει το δικό του κέντρο ενημέρωσης.

Ερευνητές μηχανικής μάθησης έχουν δημιουργήσει ένα δυναμικό σύστημα προσομοίωσης των κρουσμάτων του ιού με βάση το επιδημιολογικό μοντέλο SEIR (Susceptible → Exposed → Infected → Removed).

Ένα σώμα κειμένων με πάνω από 29.000 επιστημονικά άρθρα για τον κορωνοϊό, συμπεριλαμβανομένων πάνω από 13.000 με πλήρες κείμενο, έχει συλλεχθεί από διάφορες πηγές και παρέχεται ενιαία από το Allen Institute for AI.  Αυτό το σώμα κειμένων, που θα ενημερώνεται εβδομαδιαίως, προορίζεται να κινητοποιήσει τους ερευνητές για να εφαρμόσουν καινοτόμες τεχνικές εξόρυξης πληροφορίας και να παράξουν νέες ιδέες για την υποστήριξη της καταπολέμησης της μολυσματικής αυτής νόσου. Μαζί παρέχονται διάφορα εργαλεία εξόρυξης πληροφορίας. Με βάση αυτό το σύνολο δεδομένων, ερευνητές του Ερευνητικού Κέντρου “Αθηνά” παρέχουν μέσα από το εργαλείο BIP! Finder for CoVID-19 μια αξιολογική κατάταξη των εργασιών με βάση δείκτες βραχυχρόνιας και μακροχρόνιας απήχησης.

Χάρτες αναφοράς και δελτία κατάστασής

Αντίστοιχοι χάρτες αναφοράς με αυτόν που έχει ενσωματωμένο το GISAID διαθέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ο οποίος μεταξύ πολλών άλλων δίνει ημερήσια δελτία της κατάστασης, το Τμήμα Πολιτικής Προστασίας της Ιταλικής Κυβέρνησης, το ισπανικό Υπουργείο Υγείας, η Βρετανική Κυβέρνηση, το Chinese Center for Disease Control and Prevention και το John Hopkins CSSE (Center for Systems Science and Engineering), τα δεδομένα του οποίου είναι διαθέσιμα εδώ. Μια πολύ καλή σύνοψη της κατάστασης με διάφορες αναλύσεις, π.χ. θνητότητας, δίνει το Our World In Data, ενώ ένας ακόμη αξιόλογος παγκόσμιος χάρτης αναφοράς βρίσκεται στο TrackCorona.

Για τη χώρα μας τα δεδομένα αναφοράς και τα δελτία κατάστασής βρίσκονται στον δικτυακό τόπο του ΕΟΔΥ, ενώ στο gov.gr παρέχονται και οπτικοποιούνται τα τρέχοντα στατιστικά στοιχεία.

Ένα αναλυτικό κέντρο πληροφόρησης με δεδομένα αναφοράς έχει δημιουργήσει και το European Centre for Disease Prevention and Control της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο δίνει τακτικές ενημερώσεις για τις Ευρωπαϊκές χώρες. Το σύνολο δεδομένων του ECDC της ΕΕ για πολλές χώρες της Ευρώπης διατίθεται μέσα από το EU Open Data Portal εδώ, αλλά και από τον δικό του δικτυακό τόπο.

Χώροι συζήτησης

Ένα forum άμεσης κοινοποίησης των εξελίξεων και των αποτελεσμάτων ερευνών Εργαστηρίων και Μονάδων Υγείας βρίσκεται διαθέσιμο στο Virological.org.

Χρηματοδότηση

Νέα προσθήκηΜια “ζωντανή” βάση δεδομένων χρηματοδοτούμενων ερευνητικών έργων σε όλο τον κόσμο που σχετίζονται με την πανδημία βρίσκεται εδώ και παρέχει μια επισκόπηση των ερευνητικών έργων που έχουν αντιστοιχιστεί με τις προτεραιότητες του οδικού χάρτη του ΠΟΥ για τον συντονισμό της παγκόσμιας έρευνας.

Το επίσημο κέντρο πληροφόρησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις προσκλήσεις έργων στον τομέα της Έρευνας και Καινοτομίας κατά του COVID-19 βρίσκεται εδώ, ενώ σε ιστοσελίδα του Εuropean Research Area υπάρχουν όλες οι ενημερώσεις που αφορούν το πως επηρεάζονται από τον κορωνοϊό οι προσκλήσεις ερευνητικών εργων.

Η Frontiers έχει δημιουργήσει ένα ευρετήριο, όπου συγκεντρώνει τις διάφορες προσκλήσεις ερευνητικών έργων που χρηματοδοτούν δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς. Αντίστοιχη υπηρεσία ευρετηρίασης ανοικτών προσκλήσεων χρηματοδότησης για έρευνα κατά του κορωνοϊού έχει δημιουργήσει και το Science | Business.

Ένας ακόμη κόμβος πληροφόρησης για την πρόοδο των πάσης φύσεως ερευνητικών προσκλήσεων βρίσκεται στο Research Professionals.

Φαρμακευτική πληροφορία

Νέα προσθήκη Ο διαθέτης Informa παρέχει ελεύθερη πρόσβαση στη βάση δεδομένων Dictionary of Drugs μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου στο πλαίσιο στήριξης της έρευνας για τον COVID-19. Πρόκειται για μια βάση δεδομένων που περιέχει ακριβή, περιεκτική και ενημερωμένη πληροφορία για φάρμακα που είναι στην αγορά και για φάρμακα υπό κλινική μελέτη καθώς και για φαρμακολογικά εργαλεία. Το περιεχόμενο της βάσης έχει εμπλουτιστεί με τα πιο πρόσφατα δεδομένα κλινικών μελετών για τον COVID-19 περιλαμβάνοντας πλέον 15.569 λήμματα και 59.684 χημικές ενώσεις.

Στην πλατφόρμα  AdisInsight του εκδότη Springer μπορείτε να έχετε δωρέαν πρόσβαση σε προφίλ φαρμάκων και σε κλινικές δοκιμές για τον κορωνοϊό. Στην είσοδο της πλατφόρμας απαιτείται εγγραφή, η οποία είναι δωρεάν.

Παράλληλα, μια ενημέρωση για το πως ο φαρμακευτικός κλάδος ανταποκρίνεται στην κρίση του κορωνοϊού, με δυναμικά επικαιροποιημένα στοιχεία από τη βάση δεδομένων Pharma Intelligence της Informa, βρίσκεται στο “Fact File: Coronavirus Pipeline And Corporate Updates”.

Αντίστοιχα, πληροφορίες δίνει και η βάση BioWorld της Cortellis με πίνακες για (α) υπό ανάπτυξη εμβόλια και θεραπευτικά μέσα, (β) διαγνωστικά εργαλεία, είτε στην αγορά είτε υπό ανάπτυξη, και (γ) κλινικές δοκιμές βιοφαρμακευτικών προϊόντων που επηρεάζονται από το COVID-19.

Το Liverpool Drug Interaction Group, μαζί με το University Hospital of Basel της Ελβετίας and Radboud UMC της Ολλανδίας, έχει δημιουργήσει μια μικρή συλλογή με αναφορές συνδυασμών φαρμάκων για τον κορωνοϊό.

Το BenchSci παρέχει μια -προσωρινά- αυτοσχέδια βάση στοιχείων στο GoogleDocs για αντιδραστήρια.

Συστήματα ομότιμης κρίσης

Για να επισπευθεί η διαδικασία αξιολόγησης επιστημονικών άρθρων οι μη κερδοσκοπικοί φορείς Outbreak Science και Code for Science & Society, υποστηριζόμενοι από το Wellcome Trust, δημιούργησαν την πλατφόρμα Outbreak Science Rapid PREreview, όπου ερευνητές μπορούν (α) να βρίσκουν προδημοσιεύσεις και τις αξιολογήσεις τους σε θεματικά αποθετήρια, όπως το bioRxiv και το medRxiv, (β) να ζητήσουν να αξιολογηθούν με γρήγορο και δομημένο τρόπο προδημοσιεύσεις που οι ίδιοι έχουν αναρτήσει και (γ) να κρίνουν οι ίδιοι προδημοσιεύσεις και να συνεισφέρουν στη βελτίωση των ερευνών.

Πηγές άλλων επιστημών

Μια πύλη για την καταγραφή των ερευνητικών έργων στους τομείς των κοινωνικών και ανθρωπολογικών μελετών είναι το World Pandemic Research Network.

Το Centre for Mathematical Modelling of Infectious Diseases έχει δημιουργήσει μια ενότητα με εργασίες για τη μαθηματική μοντελοποίηση της διάδοσης του ιού. Το δε αποθετήριο SSRN παρέχει πληροφόρηση για διάφορες άλλες όψεις της εκδήλωσης της πανδημίας του ιού, όπως την κοινωνιολογική, εκπαιδευτική, διοικητική, κλπ.

Αντίστοιχα, ένα κέντρο πληροφόρησης για τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας του κορωνοϊού έχει δημιουργήσει ο oίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s, ενώ ανοικτές διατηρεί τις δημοσιεύσεις του γι’ αυτο το θέμα το Harvard Business Review.

Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ έχει δημιουργήσει μια οπτικοποιημένη μηχανή πλοήγησης στην αρθρογραφία του COVID-19, με έμφαση στις επιπτώσεις του στην εργασία, τις μετακινήσεις, το εμπόριο, κ.ο.κ.

Εργαλεία πρόσβασης σε βιβλιογραφία
Λογότυπο ΔΙΑΔΟΣΙΣΥπενθυμίζεται πως ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών υποστηρίζει την υπηρεσία διαδανεισμού ιατρικών άρθρων ΔΙΑΔΟΣΙΣ, η οποία δίνει τη δυνατότητα στο προσωπικό των Μονάδων Υγείας που είναι εγγεγραμμένες στο δίκτυο του GR-NET να αιτούνται το πλήρες κείμενο των επιστημονικών άρθρων που θεωρούν απαραίτητα για τη διεξαγωγή της ερευνητικής τους δραστηριότητας. Εάν κάποια νοσοκομειακή μονάδα δεν ανήκει στο εν λόγω δίκτυο, τότε μπορεί να εξυπηρετείται από την “αδελφή” υπηρεσία NILDE, στην οποία οι Μονάδες Υγείας αυτές θα πρέπει να δημιουργήσουν λογαριασμό στο σύστημα και να επιφορτίσουν τον βιβλιοθηκονόμο τους ή, αν δεν διαθέτουν, έναν διοικητικό υπάλληλο, για να καταθέτει τα αιτήματα βιβλιογραφίας. Και στις δύο περιπτώσεις, οι εξυπηρετούμενες Μονάδες Υγείας αναγνωρίζουν ότι τα αιτήματα ικανοποιούνται σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας των υπηρεσιών.
Σημαντική σημείωση: Οι εκδοτικοί οίκοι μπορούν να ανακαλέσουν οποτεδήποτε θελήσουν την ελεύθερη πρόσβαση στο περιεχόμενο που διαθέτουν και συνεπώς να χαθεί όπου δεν καλύπτεται από συνδρομές του ΣΕΑΒ ή της ΒΚΠ.

OS3: Open Scholarship Summer Seminar

Η Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης (ΒΚΠ) του Πανεπιστημίου Πατρών, με τη συνεργασία και χορηγία του έργου FOSTER (Facilitate Open Science Training for European Research), διοργανώνει ένα διήμερο σεμινάριο με τίτλο “OS3: Open Scholarship Summer Seminar” με στόχο την ενημέρωση της Ακαδημαϊκής Κοινότητας για τις εξελίξεις σε θέματα επιστημονικών δημοσιεύσεων, ανοικτής πρόσβασης και γενικότερα ανοικτής γνώσης και επιστήμης. Το OS3 απευθύνεται κυρίως σε νέους ερευνητές και μέλη ΔΕΠ, μεταπτυχιακούς φοιτητές και υποψήφιους διδάκτορες από όλη την Ελλάδα. Στόχος του σεμιναρίου είναι οι συμμετέχοντες να έρθουν σε επαφή με τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες δημοσίευσης υπό το καθεστώς της ανοικτής πρόσβασης, όπως επίσης και να τους εισάγει στις σύγχρονες πρακτικές διεξαγωγής και διαχείρισης της επιστημονικής έρευνας και των ερευνητικών αποτελεσμάτων

Κατά τη διάρκεια του διημέρου θα παρουσιαστούν τα παρακάτω θέματα, τα οποία θα αναλυθούν διεξοδικά από μέλη ΔΕΠ και έμπειρους ερευνητές, επιμελητές έγκυρων διεθνών επιστημονικών περιοδικών, εξειδικευμένο προσωπικό της ΒΚΠ και άλλων φορέων/οργανισμών πληροφόρησης και τεκμηρίωσης:

  • Ανοικτή επιστήμη και Ανοικτή πρόσβαση: προκλήσεις και ευκαιρίες
  • Βασικές αρχές της επιστημονικής δημοσίευσης
  • Δημοσίευσε την έρευνά σου με τον σωστό τρόπο (περιλαμβάνονται και ειδικές συνεδρίες με ερευνητές και μέλη ΔΕΠ με εμπειρία στην συγγραφή και επιμέλεια επιστημονικών εκδόσεων στις Φυσικές & Εφαρμοσμένες επιστήμες, στις επιστήμες υγείας και στις Ανθρωπιστικές επιστήμες)
  • Επιστημονικές δημοσιεύσεις Ανοικτής Πρόσβασης
  • Τα Ανοικτά Δεδομένα στην Κοινωνία της Γνώσης
  • Εργαλεία και πρακτικές διαχείρισης και προβολής της ερευνητικής διαδικασίας και των ερευνητικών αποτελεσμάτων
  • Επιστημονικές δημοσιεύσεις, ερευνητικά δεδομένα και πνευματικά δικαιώματα
  • Εθνικές και Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρωτοβουλίες για επιστημονικές δημοσιεύσεις, την ανοικτή πρόσβασης και τα ανοικτά δεδομένα

Μπορείτε να βρείτε το αναλυτικό πρόγραμμα του σεμιναρίου στη σχετική ιστοσελίδα. Το OS3 θα διεξαχθεί στο χώρο της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Πατρών 10 και 11 Ιουλίου 2014. Οι θέσεις θα είναι περιορισμένες και για τη συμμετοχή σας απαιτείται προσωπική εγγραφή που μπορείτε να κάνετε εδώ [η φόρμα εγγραφής έχει πλέον κλείσει, λόγω συμπλήρωσης των διαθεσίμων θέσεων]. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με την κ. Παπαδάτου Φιερούλα (email: fiori@lis.upatras.gr, τηλ.:2610-969628).

 

Σεμινάριο: Δεδομένα Βιβλιοθηκών στο μελλοντικό ψηφιακό περιβάλλον – FRBR και Linked Data

Η ανάπτυξη και ολοένα αυξανόμενη εφαρμογή των τεχνολογιών του σημασιολογικού ιστού προσδιορίζουν ένα νέο πλαίσιο αναφοράς για τα μοντέλα αναπαράστασης, κωδικοποίησης και χρήσης των βιβλιογραφικών δεδομένων ή όπως διευρύνονται και ορίζονται σήμερα ως «δεδομένα βιβλιοθηκών». Κύριο χαρακτηριστικό του νέου πλαισίου αναφοράς είναι η απαίτηση για συνύπαρξη και ολοκλήρωση των βιβλιογραφικών δεδομένων σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον διαχείρισης πληροφορίας και γνώσης, όπου όλες οι επιστημονικές κοινότητες συνυπάρχουν, εκφράζουν τις ιδιαίτερες πληροφοριακές τους απαιτήσεις, αλλά με τέτοιο τρόπο που να μπορεί οποιαδήποτε άλλη κοινότητα να τις μοιραστεί, να τις χρησιμοποιήσει καθώς επίσης και να τις επεκτείνει. Είναι εύλογο ότι στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται (α) η συνεργασία μεταξύ των φορέων που εμπλέκονται στην παραγωγή διαχείριση και διάθεση οποιουδήποτε τύπου πληροφορίας, (β) ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου και της χρήσης των μοντέλων δεδομένων των βιβλιοθηκών και (γ) ο επαναπροσδιορισμός των διαδικασιών διάθεσης και κοινής χρήσης των δεδομένων αυτών.

Στόχος του σεμιναρίου αυτού είναι να (α) αναδείξει το νέο ρόλο των βιβλιοθηκών ως μέλη ενός ευρύτερου δικτύου οργάνωσης, αποθήκευσης, διατήρησης, προώθησης και πρόσβασης της γνώσης και (β) να σκιαγραφήσει το τεχνολογικό υπόβαθρο – πλαίσιο το οποίο καθορίζει τους τρόπους με τους οποίους είναι δυνατό να επιτευχθούν τα παραπάνω. Το σεμινάριο θα εστιάσει στο πρότυπο των Functional Requirements for Bibliographic Records (FRBR), στους νέους κανόνες καταλογογράφησης Resource Description and Access (RDA) και στις μεταξύ τους σχέσεις, καθώς επίσης στην επίδρασή τους στους καταλόγους των βιβλιοθηκών.

Το σεμινάριο εντάσσεται στις δραστηριότητες της Ομάδας Βάσεων Δεδομένων και Πληροφοριακών Συστημάτων του Εργαστηρίου Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής Δημοσίευσης του Τμήματος Αρχειονομίας – Βιβλιοθηκονομίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και διοργανώνεται από τη Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Πατρών, στους χώρους της οποίας θα διεξαχθεί την Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2012 και ώρες 10.00 – 15.00.

Ενότητες

  • Εισαγωγή: Προς ένα νέο πλαίσιο διαχείρισης δεδομένων βιβλιοθηκών.
  • Η οικογένεια των FRBR: FRBR, Functional Requirements for Authority Data (FRAD), Functional Requirements for Subject Authority Data (FRSAD) και οι RDA.
  • FRBRization: δυνατότητες «μετατροπής» των τρεχόντων βιβλιογραφικών εγγραφών στο νέο μοντέλο δεδομένων FRBR.
  • Συνδεμένα – Ανοικτά δεδομένα (Linked Open Data): Το νέο ψηφιακό περιβάλλον και οι δυνατότητες που προσφέρει.
  • The Virtual International Authority File (VIAF): Ένα παράδειγμα διαχείρισης δεδομένων βιβλιοθηκών στο νέο ψηφιακό περιβάλλον.

Διδάσκοντες: Μανόλης Πεπονάκης (MLIS), Δρ. Μιχάλης Σφακάκης, Δρ. Χρήστος Παπαθεοδώρου

Eπικοινωνία – δηλώσεις συμμετοχής: Γιάννης Τσάκωνας (john@lis.upatras.gr, 2610-969625).

Παρατηρήσεις:

  • Η συμμετοχή στο σεμινάριο είναι δωρεάν.
  • Στους συμμετέχοντες θα χορηγηθεί βεβαίωση παρακολούθησης.
  • Αιτήσεις συμμετοχής έως την Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2012